कल्ला

Kalla 

बालपण, मौज,मस्ती,खोड्या, खेळ, भांडणं हे सर्व शब्द एकमेकाशी अगदी निगडीत आहेत. या सर्वांशी
आणखी एका शब्दाचा फार जवळचा संबंध आहे तो म्हणजे निरागस किंवा निष्पाप वृत्ती . कालानुरूप
या बालपणाशी अनेक नवे शब्द जोडले गेले त्यातलाच एक म्हणजे कल्ला ! कालच अशा कल्ल्याचा
एक वेगळा अनुभव मिळाला .

संध्याकाळी नेहमी प्रमाणे ऑफिसातून  घरी आले आणि चहा घेत बसले होते . बाहेर अचानक जोरजोरात
किंचाळण्याचा आणि वेगात काहीतरी घडत असल्या सारखा आवाज आला . मी वेध घेऊन आवाजाच्या दिशेने
पाहायला गेले तो पर्यंत रस्ता आधी सारखाच  शांत दिसत होता. मग आवाज आला कुठून?
मी पुन्हा घरात येउन माझा चहा कार्यक्रम सुरु केला . काही वेळाने परत तसाच गलका ऐकू आला . पुन्हा
जाऊन पाहते तर काही मुल व मुली सायकल चालवत जोर-जोरात किंचाळत जाताना दिसली . त्यांच्या
आवाजाने पूर्ण गल्ली हादरून निघत होती पण त्यांना असे करण्यामागचे कारण विचारण्या करिता एकही
मनुष्य पुढे आला नाही .  मी पुन्हा त्यांच्या येण्याची वाट पाहत तिथेच उभी राहिले . थोड्या वेळाने त्या बाल
टोळीचे पुन्हा त्याच थाटात आगमन झाले . मी सरळ रस्त्याच्या मध्ये जाऊन त्यांची सायकल अडवली आणि
त्यांच्याशी संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला .
आधी थोड दरडावूनच त्यांना असं करण्याच कारण विचारलं . मी अडवलेल्या सायाकालीन्व्यातिरिक्त आणखी
पंधरा सायकली मला घाबरून तिथून निघून गेल्या .  कारण विचारल्यावर नेहमी प्रमाणे मुल माफी मागू लागली . थोड्या वेळाने मी त्यांना बाकीच्या सर्व सवंगड्याना  बरोबर घेऊन यायला सांगितले . मला वाटल होत कि मी ओरडेन म्हणून ती घाबरतील आणि येणार नाहीत . पण थोड्याच वेळात ती जवळ जवळ वीस सायकल स्वारांची  टीम मला भेटायला आणि माझी माफी मागायला आली . हे मला फारच अनपेक्षित होते . "तुम्ही सायकल चालवू नका असे माझे अजिबात म्हणणे नाही परंतु ज्या पद्धतीत किंचाळत तुम्ही शांती भंग करीत आहात हे योग्य नाही"हे माझे सांगणे त्यांना मनापासून पटले होते. खरतर आपण यात काही चूक करीत आहोत हे त्यांना कळलेहि नव्हते . आस पास म्हातारी, आजारी माणास, लहान बाळ असतात तेव्हा इतरांना त्रास होईल असा गलका करू नका असे सांगितल्यावर त्यांना खरच वाईट वाटले आणि तसे न करण्याचे त्यांनी कबुल केले .
आपण नेहमी म्हणतो कि आजची पिढी Mature आहे त्यांना सगळ काही फार लवकर कळत … हे काही अंशी सत्यही आहे परंतु आज काल आपणही त्यांना गृहित धरून त्यांच्यातील निरागसतेचा चुकीचा अर्थ तर लावत नाही न याचा शोध घेतला पाहिजे . काल  त्या मुलांना ओरडताना सुरवातीला हि मुले सगळ काही काळत असून , इतरांना मुद्दामून त्रास व्हावा म्हणूनच अस वागत आहेत हे मी कुठेतरी गृहीत धरलं होतं परंतु त्यांच्याशी संवाद साधल्यावर लक्षात आलं कि ती त्यांची निरागसता होती . किंबहुना मला असं जाणवलं  कि योग्याठीकाणी , योग्यवेळी मोठ्यांनी आम्हाला अयोग्य गोष्टी करताना रोखाव अस त्यानाही
वाटत होतं . यातून एकच गोष्ट जाणवते मुलाचं बालपण योग्यरीतीने जपायचं असेल तर त्यांच्याशी पूर्वग्रह दुषित न होता संवाद साधा .
आधुनिक जगात वावरणाऱ्या या मुलांना टेक्नोलॉजी लवकर कळते परंतु भावना कळायला उशीर होतोय .  हा उशीर टाळायचा असेल तर परिवाराने सातत्याने त्यांच्याशी संवाद साधण्याचा आणि त्यांचे उत्तम मार्गदर्शक होण्याचा प्रयत्न करणे गरजेचे आहे .
आणि  पालकांनी स्वतःला या गोष्टींसाठी सर्वतोपरी तयार करणे आवश्यकच  आहे .

संधी

Nature

बरेच वेळा समोर येणाऱ्या संधी या अनपेक्षित व्यक्तीन कडून, अनपेक्षित क्षेत्रा संबंधी,अनेपेक्षित ठिकाणीच येत असतात आणि  ती एक उत्तम संधी होती हे कळायला फार उशीर होतो. तो पर्यंत हातून ती निसटून गेलेली असते.  काही वेळा आपण 

" कारणे द्या आणि काही करू नका" अशा विचारसरणी मुळेही अशा संधींना मुकत असतो. कुणीही काहीही नवीन सुचवले तर त्या गोष्टीला प्रथमतः विचार न करताच 

नकार देणे. किंवा सुचवलेली गोष्ट मी करूच शकणार नाही हे गृहीतक मनात धरून नकार देणे. किंवा केवळ हे मी कधी या आधी करूनच पहिले नाही म्हणून आताही करणारच नाही असा नकारात्मक दृष्टीकोन ठेवणे हि संधी हुकण्याची ढोबळ कारणे असू शकतात. कारणे काहीही असली तरी ज्या एका गोष्टीमुळे आपले आयुष्य बर्याच अंगानी समृद्ध होऊ 

शकतं  अशी एक संधी जरी वाया गेली आणि तीच गोष्ट  सहजपणे स्वीकारलेल्या व्यक्तींना प्रगती करताना पहिले कि नकळतच पश्चाततापाची भावना निर्माण होते. या साठी जीवनाकडे सकारत्मक दृष्टीकोन ठेवून पाहता येणे गरजेचे आहे.  आपल्या व्यवहारातील एकनिष्ठता आणि कष्ट यांचा उपयोग तेव्हाच होईल जेव्हा 

आपण येणाऱ्या संधीला एक आव्हान म्हणून सहज स्वीकारू आणि सफल होण्याच्या दृष्टीकोनातून सतत प्रयत्शील राहू . जीवनातील संधीला ओळखणे आणि त्यावर परिश्रम घेऊन स्वतःची प्रगती साधणे हे समाधानी आयुष्याच एक गमक म्हणावं लागेल. 

महाशिवरात्री

Happy Maha Shivaratri!

आज महाशिवरात्री ! 
आपल्या सर्वांसाठी  एक महत्वाचा दिवस! 
आजच्या दिवशी शंकराच्या मंदिरात जाऊन दर्शन घेणे, पूजा करणे,अभिषेक करणे ,लघु रुद्र , महा रुद्र अशा अनेक गोष्टी आपण लहानपणा  पासून 

आपल्या आई वडिलांना करताना पाहत आलो आहे.  शंकराच्या मंदिरात आज कित्येक लिटर दुधाचा अभिषेक केला जाईल. परंतु असे अभिषेक केलेले दुध कुणाच्याही पोटात न जाता कदाचित वायाही 

जाण्याची शक्यता आहे. ईश्वरा प्रती आपली भावना व्यक्त करण्यात काहीच चूक नाही परंतु अशी भावना व्यक्त करताना आपण आपल्या आसपासच्या किती गोष्टींचा योग्य विचार करून आपली कृती करत असतो?

मला असे वाटते कि आजच्या दिवशी जे दुध आपण पिंडीवर अभिषेका साठी वापरू तेच जर एखाद्या गरीबाच्या पोटात गेले तर त्या जीवाला त्याचा नक्की फायक होईल. ईश्वराच नामस्मरण, ह्या कलियुगात मोक्ष प्राप्तीचा एक सोपा आणि सहज मार्ग आहे असं अनेक संत सांगून गेले आहेत. मग हातून असे पुण्याचे काम करून, शंकराचे केवळ नामस्मरण केल्यास तो आपल्याला का प्रसन्न होणार नाही? तुम्हाला काय वाटते?

बदल

आयुष्यातले काही दिवस असेही असतात जेव्हा तुमच्या संपर्कातील 

प्रत्येक व्यक्ती तुम्हाला गृहीत धरत असते. काही वेळा आपणच या 

सर्वाला कारणीभूत असतो तर काही वेळा आजूबाजूची परिस्थिती 

अस घडवून आणत असते. अशावेळी दूरच्या व्यक्तींपासून जवळच्या 

व्यक्तीनपर्यंत कुणीच तुमच्या भावना खर्या अर्थाने जाणून घेण्याचा 

प्रयत्न करीत नाही याची जाणीव प्रकर्षाने होत राहते. याचा परिणाम 

झाल्याने आपले विचार नकारात्मक होतात, मन उदास होते, काहींच्या 

बाबतीती तर आत्महत्येचे विचारही मनात घर करू लागतात.  हे 

प्रत्येक व्यक्तीच्या आयुष्यात कमी अधिक फरकाने घडते.  आणि 

अशा नकारात्मक विचारांना तुम्ही अवाजवी महत्व दिलत तर 

तुम्ही अधिकाधिक खचून जाता. या सर्वांपासून दूर राहण्याचा 

उपाय म्हणजे

* निष्ठेने आपले जीवन जगत राहणे, 

* उपलब्ध असलेल्या साधनातून उत्तम जीवन जगण्याचा प्रयत्न करणे 

  आणि त्यातून आनंद मिळवणे. 

* अनाठायी अपेक्षा आणि तुलना यांपासून लांब राहणे.

* बदल हा जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे आणि त्या प्रमाणे स्वतःत 

सकारात्मक बदल घडवून आणणे. 

* आरोग्य उत्तम राखणे

मन आणि भावना

मन आणि भावना यांचं एक अतूट नात आहे.  क्षणोक्षणी अनेक भावना , विचार मनात निर्माण होत असतात परंतु अशा भावनांची अभिव्यक्ती हि व्यक्ती सापेक्ष असते.  काही माणसं  प्रत्येक भावना सहजतेने आणि योग्य रीतीने व्यक्त करू शकतात तर काहींच्या बाबतीत त्या अव्यक्त राहतात किंवा ठराविकच भावना ते सहजतेने व्यक्त करू शकतात.
याची कारणे  प्रत्येक मनुष्याच्या बाबतीत भिन्न असतात परंतु त्या, योग्य वेळी, योग्य ठिकाणी आणि योग्य पद्धतीत व्यक्त न झाल्यास मनुष्याचे भावविश्व कोलमडून जाते. पर्यायाने त्याचा त्याच्या जीवनावर दूरगामी परिणाम होतो. मानसिक स्वास्थ्य हे शारीरिक स्वास्थ्याइतकेच किंबहुना त्याही पेक्षा महत्वाचे आहे.  या करता प्रत्येकाने आपल्या अंतर्मनाचा शोध घेणे गरजेचे आहे. आपण कुठे कमी पडतो आहोत हे शोधून, त्यात सुसूत्रता आणण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.  तरच  सर्वांग सुंदर भावनाविष्काराचा आपण अनुभव घेऊ शकू, ज्यायोगे जीवनातील प्रत्येक क्षण खर्या अर्थाने जगल्याचे समाधान मिळेल. 

नातं

आजकाल प्रत्येकाला दिवस उजाडल्या पासून डोळे 

मिटे पर्यंत लहान मोठ्या अशा अनेक समस्यांना तोंड 

द्यावे लागते. काही गोष्टींची कल्पना असते तर काही 

अचानक समोर येत असतात. अशा वेळी घरातल्यांनी /जवळच्यानी आपल्या नात्यातील नाट्कीयता बाजूला ठेवून केवळ माणुसकीच्या दृष्टीकोनातून वागण्याची गरज असते.  आणि बरेच वेळा असे न झाल्यामुळे रुसवे / फुगवे ,मान /अपमान  यांच्यात मनुष्य गुरफटत जातो. परिणामी आपापसातील दुरावा वाढत जातो. नात कोणतही

असलं तरी समोरची व्यक्ती हि आपल्या प्रमाणेच एक माणूस आहे आणि ती व्यक्ती आपल्या कुटुंबाचा एक भाग असल्यामुळे तिच्या भावनाना जाणून वागण आपलं कर्तव्य आहे हा भाव लहानान पासून मोठ्यांपर्यंत रुजण्याची गरज आहे.

तडजोड

कठीण असत भावनांना मुरड घालणं , 
कठीण असत वेळ प्रसंगी त्याग करणं 
कठीण असत फळाची अपेक्षा न करता कष्ट करत राहणं , 
या सगळ्याला लागते सातत्य आणि एकनिष्ठतेचि जोड, 
तरच सर्वार्थाने करू शकतो आपण जीवनाशी तडजोड.

जीवन पद्धती

एक निमिष, एक निमित्त ,एक अनुभव, एक दिवस माणसाचं 
आयुष्य बदलू शकते. तो बदल चांगला असेल किंवा वाईट .
मनुष्याच्या भावना, हेतू, कृती आणि अभिव्यक्ती मनुष्याचं 
भविष्य ठरवत असतात. हि प्रक्रिया एका दिवसात घडत नाही 
तर ती दीर्घ काळात घडणारी नैसर्गिक कार्य प्रणाली आहे. परंतु
त्याच दृश्य स्वरूप अचानक समोर येत आणि काही वेळा मनुष्याच आयुष्य समृद्ध होत तर काही वेळा त्याच्या पदरी मोठे दुखः किंवा निराशा येते. या करिता उत्तम विचार आणि उत्तम आचार हि आपली जीवन पद्धती असणे गरजेचे आहे.

भावविश्व

काही वेळा वरकरणी वाटणारं सुख हे दुख्हाच च कारण असु शकतं .त्यामुळे इतर सर्व सुखी आणि मी मात्र दुःखी हि भावना मनातून 
काढून टाका. आपल्या सुख दु:खाची तुलना इतरांच्या जीवनाशी 
करू नका. दुसर्याच्या दुख्हात कधी आपले सुख शोधू नका. सुख 
आणि दुखः येतात आणि जातत पण आपले भावविश्व मात्र 
बदलून टाकतात. सुख दुख्खाच्या या चक्रात भ्रमित होऊ नका. 
आपल्या बुद्धीची स्थिरता ढळू देऊ नका.