परिस्थिती

तुमची परिस्थिती हा तुमचा परिचय नाही किंवा तुमची परिस्थिती कोणत्याही कारणांनी तुम्हाला अडवत नाही     परिस्थिती बदलण्याची ताकद तुमच्यात आहे. आपल्या ध्येयावर लक्ष केंद्रित करून आणि निष्ठेने तुम्ही तुमची परिस्थिती बदलू शकता . जीवनाचा परिपूर्ण आनंद घेण्यासाठी 

तुम्ही बदल घडवू शकता, नवीन गोष्टी निर्माण करू शकता, प्रगती साधू शकता . 

केवळ , हे सोपं कि हे अवघड , योग्य कि अयोग्य, शक्य कि अश्यक्य  याचा तर्क करून परिस्थिती बदलणार नाही . त्यापुढे जाऊन पाऊल टाका . तुमच्या जीवनासाठी जे काही योग्य आहे  ते करा !तुम्ही एका मोठ्या लवचिक उर्जेच्या जगात जगत  आहात . ती अशी उर्जा आहे जी तुम्ही तुमच्या हिताकरिता योग्य रीतीने वापरून प्रगती साधू शकता .  तुमची परिस्थिती तुमचा ताबा घेण्याआधी तुम्ही परिस्थितीचा ताबा घ्या . सतत नवीन संधींचा उपयोग करून घ्या , नवीन गोष्टी निर्माण करण्याचा ध्यास घ्या . तुमच्या परिस्थितीला कारण न ठरवता तिला प्रगतीची सुरवात समजा . तुमच्यातील "स्व" ला जागृत करून परिस्थितीवर मात करण्याची जिद्द बाळगा !

दुष्काळ : जबाबदार कोण?

Drought

सकाळी उठल्यावर डोळे उघडल्या उघडल्या आपण 

कराग्रे वसते लक्ष्मि,

कर मध्ये सरस्वती,

करमुले  तू गोविन्दम,

प्रभाते कर दर्शनम!

हि प्रार्थना करतो. आणि अशा 

पवित्र हातानी दिवसभरात योग्य  व पवित्र कर्म घडावे अशी अशा करतो.  

सध्या महाराष्ट्रासह बरीच राज्ये दुष्काळ ग्रस्त आहेत. कमी पाऊस आणि पाण्याचे अयोग्य नियोजन, रखडलेले प्रकल्प किंवा सीमा वाद यात राज्यकर्ते अडकलेले असताना सामान्य माणूस या दुष्काळाचे तडाखे सोसत आहे. गावाच्या गावं सोडून आपल्या कुटुंबांसह लोकांना स्थलांतर करावं लागत आहे. अनेक कुटुंबांचे जीवन अस्थिर झाले आहे आणि भविष्य अंधारात आहे. कदाचित त्यांना काही दिवस आर्थिक मदत मिळेलही परंतु पुन्हा नव्याने जीवनात स्थिरता निर्माण होण्याकरिता अनेक वर्ष निघून जातील. ज्यांचे जीवन शेती, पशुपालन याच गोष्टींवर पूर्णपणे अवलंबून आहे त्यांची कहाणी तर अतिशय करूण  आहे. शहरात सर्व सुखसुवीधांसह राहणाऱ्या लोकांना याचे गांभीर्य कदाचित जाणवणार नाही. एक दिवसाचा पगार देऊन किंवा काही रक्कम दुष्काळ ग्रस्त निधी करता देऊन ते सर्व काही विसरूनही जातील. परंतु खर्या अर्थाने आपण यात  आपले योगदान देऊ शकतो आणि याचा विचार नक्की झाला पाहिजे.  या साठी आपण नक्की काय करू शकतो?

सकाळी उठल्या पासून आपण वीज आणि पाणी या दोन गोष्टीनचा वापर केल्या शिवाय कोणतेही काम करत नाही किंवा या व्यस्त आयुष्यात त्यांचा उपयोग अनिवार्य आहे.  या दोन्हीही गोष्टी वापरताना किती शिस्त बाळगली जाते या कडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. "वीज आणि पाणी आपला जन्मसिद्ध अधिकार आहे  आणि त्याची हवी तशी उधळपट्टी मी करणारच" हे विचार चुकीचे आहेत, हे आधी आपल्या मनाला समजावणे गरजेचे आहे.  काही वेळा आपण या बाबतीत जागरुकता दाखवत नाहीच परंतु जे जागरूक आहेत त्यांची थट्टाही करतो. असे करण्याने थोड्या वेळा पुरते नक्कीच तुमचे मनोरंजन होईल परंतु भविष्यात वीज आणि पाण्याच्या कमतरतेची समस्या  अशा निष्काळजी पणामुळे सर्वांनाच भोगावी लागणार आहे. पुढच्या  पिढी साठी 

तुम्ही किती रक्कम किंवा जमीन जुमला नावावर ठेवता या गोष्टींपेक्षा वीज आणि पाण्याच्या समस्येतून  पुढची पिढी वाचावी या साठी तुम्ही काय नियोजन कराल याचा नक्की विचार करा. कारण या मूळ गरजा भागल्या नाहीत तर तुमच्या संपत्ती आणि जमिनीला काडीमात्र किंमत उरणार नाही.  गुंतवणुकीच्या नावाखाली अनेक शेत जमिनी - घर, हॉटेल्स बांधण्याकरिता वापरल्या जात आहेत. अनेक जंगलांची तोड होत आहे. या सर्व गोष्टींकडे डोळेझाक करून आपण आपलेच भविष्य धोक्यात आणत आहोत.  विचार करून कृती करा, वेळ गेलेली नाही, आज स्वतः पासून सुरवात करा आणि भविष्यात इतरांसाठी प्रेरणा बना!

निष्ठा

समाजसेवेची संधी प्रत्येकाला रोजच्या दिनक्रमात  , रोजच्या व्यवहारात सतत मिळत असते परंतु काहीवेळा ते आपले कर्तव्य किंवा एक सहज व्यवहार असल्यामुळे 

आपल्याला त्याची जाणीव होत नाही. सरकारी कार्यालयात काम करताना याचा अनुभव मला बरेच वेळा येत असतो. कार्यालयात चौकशी साठी आलेल्या  माणसाला 

समाधान कारक उत्तर मिळाले , योग्य वागणूक मिळाली कि त्याच्या चेहऱ्यावरचा आनंद पाहण्या सारखा असतो किंवा त्याचे काम झाले आहे हे कळल्यावर चेहऱ्यावर 

झळकणारी कृतज्ञता समाधान देऊन जाते. परतू अशा ठिकाणी काही भ्रष्ट अधिकार्यान  बरोबर जेव्हा काम करण्याची वेळ येते तेव्हा फार वेगळे अनुभव येतात. अशाच एका भ्रष्ट अधिकार्याच्या वर्तणुकीचा इथे उल्लेख करावासा वाटतो. आयुष्यभर आपल्याला असलेल्या ज्ञानाचा, अधिकाराचा आणि अनुभवाचा वापर या व्यक्तीने भ्रष्टाचारासाठी केला. केवळ सामान्य नागरिकच नव्हे तर हाताखालच्या कर्मचार्यांना हीन वागणूक देऊन, जमेल त्यांना हाताशी धरून आपले वाईट व्यवहार सुरूच ठेवले.  ज्यावेळी निवृत्तीची वेळ जवळ आली त्यावेळी फार मोठ्या मोठ्या समाज सेवेच्या गोष्टी हा माणूस करू लागला. परंतु नियतीच्या मनात काही वेगळेच होते. केलेल्या कृत्यांची शिक्षा मिळावी त्याप्रमाणे हा मनुष्य सी बी आय च्या धाडीत सापडला.  काही दिवस तुरुंगात राहिल्या नंतर त्याची सुटका झाली परंतु आयुष्य भर केलेल्या पापांचा धडा याच जन्मी वाचवा लागला. सरकारी कार्यालयांकडे बर्याच वेळा याच नजरेने पाहिलं जात ते अशा मुठभर भ्रष्टाचारी लोकांमुळे. परंतु माझ्या वैयक्तिक अनुभवावरून मी सांगू शकते कि समाजसेवा खऱ्या अर्थाने करायची असेलच तर ती सरकारी कार्यालयात काम करून जास्त चांगल्या पद्धतीने करता येईल. आज प्रामाणिक आणि मेहेनती लोकांची अशा ठिकाणी फार मोठी गरज आहे. सर्व सामान्य नागरिकांसाठी जेव्हा काम करण्याची संधी मिळते तेव्हा , खऱ्या अर्थाने त्यांच्या दुख्हांची आपल्याला जाणीव होते. खरतर बाहेर पडून समाजासाठी काही करता येत नसेल तर, केवळ प्रत्येकाने आपल्याला नेमून दिलेलं काम निष्ठेने केल्यास तीच खर्या अर्थाने समाजसेवा ठरेल असे म्हणावे लागेल. 

अंतिम सत्य!

पैसा हे जीवनातील अंतिम सत्य नाही हे ज्या दिवशी तुमच्या  मनाला पटेल त्या दिवशी पासून तुमची आर्थिक परिस्थिती झपाट्याने सुधारेल असे समजावे.  जीवनाचे रहाट  गाडगे ओढता ओढता माणसातील माणूसपण कधी हरवतं ते त्याच त्यालाही काळात नाही. परंतु ते ज्या दिवशी कळेल त्या दिवशी खर्या अर्थाने जन्माचे सार्थक झाले असे समजावे. ज्या आनंदाच्या शोधात  पूर्ण जन्म वाया घालवला तो खर तर माझ्यापाशीच आहे हे सत्य ज्या दिवशी उमगेल त्यादिवशी आपण पूर्ण समाधानी आहोत याचा प्रत्यय आल्यावाचून राहणार नाही.

आयुष्य

आयुष्यातील चढ उतार कुणालाही चुकले नाहीत.  संकटं आली कि हातात हात घालून येतात. आर्थिक, मानसिक ,शारीरिक एकदम एकत्र  जमतात . एकातून बाहेर पडाव तर दुसरं हजर असत . परंतु परिस्थिती बदलली कि हेच सगळ सोपं  वाटत . सगळ्या संकटांना सहज पळवता येत आणि" अरे हे आपण आधी का नाही केल ?"असं स्वतः लाच विचारावस वाटत. संकटं गेली तरी मनावरचे घाव भरत नाहीत. असं असलं तरी आयुष्य काही थांबत नाही. म्हणून सतत आनंदी राहावं, आयुष्याला हसत मुखाने सामोर जाव . संकटकाळी इतरांना मदत 

करावी , कधीतरी याच नावेत आपणही प्रवास करत होतो याची जाण सतत असू द्यावी.